Cửa Thép Chống Cháy Phòng Máy – Hạn Chế Cháy Lan

Cửa Thép Chống Cháy Phòng Máy – Bảo Vệ Khu Vực Thiết Bị Và Hạn Chế Cháy Lan

Phòng máy thường nằm ở vị trí ít được chú ý trong quá trình sử dụng công trình, nhưng lại chứa nhiều hệ thống có vai trò quan trọng như máy phát điện, tủ điện, máy bơm, thiết bị cơ điện, máy biến áp hoặc hệ thống điều khiển

Khi một thiết bị xảy ra sự cố, nguy cơ không chỉ nằm bên trong phòng mà còn có thể ảnh hưởng đến những khu vực xung quanh

Đó là lý do cửa thép chống cháy phòng máy được sử dụng để tạo một lớp ngăn cách giữa khu vực thiết bị và không gian bên ngoài

Tuy nhiên, cửa không đơn thuần là một tấm thép dày. Hiệu quả của nó phụ thuộc vào cách thiết kế cả cánh cửa, khung, vật liệu bên trong, phụ kiện và vị trí lắp đặt

Vì Sao Phòng Máy Cần Một Bộ Cửa Khác Với Cửa Thông Thường?

Một căn phòng thông thường chủ yếu cần cửa để ngăn cách không gian và kiểm soát việc ra vào

Phòng máy thì khác

Đây là nơi tập trung các thiết bị điện, cơ khí hoặc cơ điện có thể phát sinh nhiệt trong quá trình vận hành. Một số phòng còn có hệ thống dây dẫn, tủ điện, động cơ, máy phát hoặc các thiết bị hoạt động với công suất lớn

Vì vậy, cửa phòng máy thường phải đồng thời giải quyết nhiều vấn đề

• Ngăn cách khu vực kỹ thuật với không gian bên ngoài
• Hạn chế cháy lan khi xảy ra sự cố
• Đảm bảo người vận hành có thể ra vào
• Thuận tiện đưa thiết bị vào và ra
• Duy trì khả năng đóng kín
• Phù hợp với yêu cầu an toàn cháy của công trình

Nói cách khác, cửa thép chống cháy phòng máy phải phục vụ cả hai mục tiêu: an toàn và vận hành

Nếu chỉ tập trung vào khả năng chống cháy mà bỏ qua việc bảo trì thiết bị, cửa có thể trở thành điểm bất tiện trong quá trình sử dụng

Cửa Phòng Máy Nên Được Tính Từ Thiết Bị Bên Trong

Đây là điểm nên được tính ngay từ khi thiết kế

Một phòng máy có thể sử dụng cửa nhỏ nếu bên trong chỉ có thiết bị cố định và nhân viên kỹ thuật ra vào. Nhưng nếu phải thường xuyên đưa máy móc, tủ điện hoặc thiết bị lớn vào phòng, kích thước cửa sẽ trở thành vấn đề

Trước khi đặt cửa, nên xác định

• Thiết bị lớn nhất là gì?
• Kích thước thiết bị bao nhiêu?
• Có cần tháo một phần thiết bị khi vận chuyển không?
• Đường di chuyển từ bên ngoài vào phòng máy rộng bao nhiêu?
• Có cần xe đẩy hoặc thiết bị nâng hỗ trợ hay không?

Những câu hỏi này có vẻ không liên quan trực tiếp đến cửa chống cháy nhưng lại ảnh hưởng rất lớn đến lựa chọn cửa

Một bộ cửa thép chống cháy phòng máy được thiết kế đúng ngay từ đầu sẽ tránh tình trạng cửa đáp ứng yêu cầu PCCC nhưng đến lúc thay máy lại không thể đưa thiết bị qua

Những Loại Phòng Máy Thường Cần Cửa Thép Chống Cháy

Tùy từng công trình, cửa thép chống cháy có thể được sử dụng tại nhiều dạng phòng kỹ thuật khác nhau

Phòng máy phát điện

• Máy phát điện thường có kích thước lớn và cần không gian để kiểm tra, bảo trì
• Ngoài cửa ra vào, thiết kế phòng còn liên quan đến thông gió, thoát khí, cấp nhiên liệu và các hệ thống kỹ thuật khác
• Vì vậy, cửa cần được tính toán cùng với tổng thể phòng máy chứ không nên tách riêng khỏi thiết kế

Phòng điện

• Phòng điện có thể chứa tủ điện, thiết bị đóng cắt, hệ thống điều khiển và dây dẫn
• Ở đây, cửa chủ yếu đóng vai trò tạo sự phân chia giữa khu vực thiết bị và không gian bên ngoài theo thiết kế công trình

Phòng máy bơm

• Phòng máy bơm thường có người ra vào để kiểm tra thiết bị, đồng hồ, đường ống và hệ thống điều khiển
• Cửa cần đủ chắc chắn để sử dụng thường xuyên nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của vị trí

Phòng kỹ thuật cơ điện

• Trong các tòa nhà lớn, nhiều thiết bị được bố trí trong các phòng kỹ thuật riêng
• Tùy chức năng từng phòng, cấu hình cửa có thể khác nhau về kích thước, số cánh và cấp độ chịu lửa

Phòng thiết bị trong nhà xưởng

• Nhà xưởng thường có nhiều khu vực sản xuất và kỹ thuật
• Cửa chống cháy có thể được sử dụng để phân chia những khu vực được yêu cầu kiểm soát cháy theo thiết kế

Thiết Kế Cửa Thế Nào Để Vừa An Toàn Vừa Thuận Tiện Bảo Trì?

Một trong những đặc điểm khác biệt của cửa phòng máy là tần suất bảo trì

Cửa của một phòng ít sử dụng có thể chỉ mở vài lần trong ngày

Ngược lại, cửa phòng máy có thể được mở liên tục khi

• Kiểm tra thiết bị
• Ghi thông số vận hành
• Bảo trì
• Sửa chữa
• Thay linh kiện
• Vận chuyển vật tư
• Vì vậy, thiết kế cửa cần chú ý đến thao tác thực tế

Cửa phải đóng mở ổn định, bản lề đủ khả năng chịu tải, khóa phù hợp và cơ cấu tự đóng nếu vị trí yêu cầu

Đồng thời, không nên thiết kế cửa quá phức tạp khiến nhân viên kỹ thuật mất nhiều thời gian khi ra vào

An toàn cháy và khả năng vận hành phải được tính cùng nhau

Cấu Tạo Cửa Có Vai Trò Gì Trong Phòng Máy?

Một bộ cửa thép chống cháy phòng máy thường được tạo thành từ nhiều bộ phận

Cánh cửa

• Cánh thép tạo lớp bao che bên ngoài và chứa vật liệu lõi phù hợp với yêu cầu chịu lửa
• Độ cứng của cánh cũng cần đảm bảo để cửa có thể sử dụng ổn định trong thời gian dài

Khung

• Khung giữ cánh và liên kết cửa với tường
• Một bộ cửa tốt cần có sự tương thích giữa cánh và khung, đặc biệt tại khu vực tiếp xúc và khe cửa

Vật liệu lõi

• Lõi nằm bên trong cánh và có nhiệm vụ hỗ trợ khả năng cách nhiệt, chịu nhiệt theo cấu hình sản phẩm
• Không nên đánh giá chất lượng cửa chỉ bằng tên vật liệu lõi mà cần xem xét toàn bộ cấu hình

Gioăng

• Gioăng giúp kiểm soát khe hở khi cửa đóng
• Đây là bộ phận nhỏ nhưng có vai trò quan trọng đối với độ kín của cửa

Phụ kiện

Tùy thiết kế có thể bao gồm

• Bản lề
• Khóa
• Tay co
• Tay nắm
• Thanh thoát hiểm
• Phụ kiện đóng cửa
• Ô kính và phụ kiện giữ kính nếu có

Việc lựa chọn phụ kiện phải phù hợp với công năng của cửa

Khi Nào Nên Dùng Cửa 1 Cánh Và Khi Nào Nên Dùng 2 Cánh?

Không nên chọn số cánh chỉ dựa trên diện tích phòng

Cửa 1 cánh

• Phù hợp khi cửa chủ yếu phục vụ nhân viên kỹ thuật ra vào
• Đây thường là phương án gọn, dễ sử dụng và thuận tiện trong những phòng máy có kích thước thiết bị vừa phải

Cửa 2 cánh

Phù hợp hơn khi cần khoảng mở rộng

Ví dụ

• Đưa tủ điện lớn vào phòng
• Đưa động cơ vào bảo trì
• Thay máy
• Vận chuyển thiết bị cơ điện

Với cửa 2 cánh, cần tính toán kỹ cơ cấu đóng mở giữa hai cánh

Nếu sử dụng trên tuyến thoát nạn, phương án phụ kiện và hướng mở cũng phải phù hợp với thiết kế an toàn của công trình

Có Nên Làm Ô Kính Cho Cửa Phòng Máy?

Câu trả lời phụ thuộc vào nhu cầu vận hành

Nếu nhân viên cần quan sát bên trong trước khi mở cửa, ô kính có thể mang lại lợi ích nhất định

Tuy nhiên, đối với phòng máy, không phải cứ thêm kính là tốt hơn

Cửa không kính thường có kết cấu đơn giản hơn và phù hợp với những phòng không cần quan sát bên trong

Nếu sử dụng kính, cần lựa chọn kính và cấu hình giữ kính phù hợp với yêu cầu chống cháy của bộ cửa

Không nên mua một bộ cửa chống cháy rồi sau đó tự khoét cánh để lắp kính thông thường

Việc thay đổi cấu tạo có thể làm bộ cửa không còn tương đương với cấu hình ban đầu

Chọn Cấp Độ Chống Cháy Dựa Trên Điều Gì?

Đây là phần thường bị hiểu sai khi tìm cửa thép chống cháy phòng máy

Không có một cấp độ duy nhất áp dụng cho tất cả phòng máy

Việc lựa chọn phải dựa vào

• Công năng của phòng
• Vị trí phòng trong công trình
• Kết cấu ngăn cháy xung quanh
• Loại thiết bị
• Đặc điểm nguy hiểm cháy
• Thiết kế PCCC
• Yêu cầu của hồ sơ công trình

Các cấp như EI30, EI60, EI90 hoặc EI120 có thể xuất hiện trong thiết kế tùy trường hợp, nhưng không nên mặc định rằng phòng máy nào cũng phải dùng EI90 hoặc EI120

QCVN 06:2022/BXD là quy chuẩn về an toàn cháy cho nhà và công trình; quy chuẩn này có các yêu cầu về ngăn chặn cháy lan, cấu kiện ngăn cháy và cửa, van ngăn cháy. QCVN 06:2022/BXD được ban hành kèm Thông tư 06/2022/TT-BXD và đã có Sửa đổi 1:202

Vì vậy, cách lựa chọn hợp lý là xác định yêu cầu của vị trí trước, sau đó mới chọn cửa.

Những Chi Tiết Nhỏ Dễ Bị Bỏ Quên

Một bộ cửa có thể được thiết kế tốt nhưng vẫn phát sinh vấn đề nếu bỏ qua những chi tiết tưởng như không quan trọng

Hướng mở

• Cần kiểm tra cửa có gây cản trở hành lang, thiết bị hoặc lối đi hay không

Khoảng trống trước cửa

• Phòng máy thường có đường ống, máng cáp và thiết bị nằm gần cửa
• Cần đảm bảo cánh có đủ không gian để mở

Tay co

• Nếu cửa yêu cầu tự đóng, tay co phải được lựa chọn phù hợp với trọng lượng cánh và tần suất sử dụng

Khóa

• Khóa phải đảm bảo vừa kiểm soát ra vào vừa phù hợp với yêu cầu sử dụng của phòng

Khe cửa

• Cửa bị xệ hoặc bản lề sai lệch có thể khiến khe cửa thay đổi

Ăn mòn

• Phòng máy có thể có nhiệt độ, độ ẩm hoặc điều kiện môi trường khác với không gian văn phòng. Bề mặt thép và phụ kiện cần được lựa chọn, bảo trì phù hợp

Một Bộ Cửa Tốt Chưa Đủ Nếu Phòng Máy Bố Trí Không Hợp Lý

Đây là điểm cần nhấn mạnh

Cửa chống cháy không phải là giải pháp duy nhất để bảo vệ phòng máy

Hiệu quả an toàn của phòng còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như

• Kết cấu tường bao
• Hệ thống báo cháy
• Hệ thống chữa cháy
• Thông gió
• Kiểm soát khói
• Hệ thống điện
• Khoảng cách giữa thiết bị
• Quản lý vật liệu dễ cháy
• Lối tiếp cận của lực lượng xử lý sự cố

Do đó, không nên nghĩ rằng chỉ cần thay một cánh cửa thép chống cháy là phòng máy đã được bảo vệ hoàn toàn

Cửa phải phối hợp với kết cấu và hệ thống PCCC của toàn bộ công trình

Kiểm Tra Cửa Trong Quá Trình Sử Dụng

Sau khi đưa vào sử dụng, cửa phòng máy nên được kiểm tra cùng với lịch bảo trì thiết bị

Một số điểm có thể kiểm tra định kỳ

• Cửa có tự đóng hoàn toàn không?
• Cánh có bị xệ không?
• Khóa có hoạt động bình thường không?
• Bản lề có bị lỏng không?
• Gioăng có bị bong, rách hoặc biến dạng không?
• Tay co có hoạt động ổn định không?
• Khe cửa có thay đổi bất thường không?

Đặc biệt, không nên dùng vật nặng để chặn cửa mở liên tục nếu cửa có nhiệm vụ ngăn cháy

Việc thuận tiện cho nhân viên ra vào không nên đánh đổi bằng việc làm mất chức năng của cửa khi có sự cố

Kết Luận

Cửa thép chống cháy phòng máy nên được xem là một bộ phận của hệ thống phân chia và bảo vệ khu vực kỹ thuật, thay vì chỉ là một loại cửa thép có khả năng chịu nhiệt

Một phương án phù hợp cần bắt đầu từ đặc điểm của phòng máy và thiết bị bên trong, sau đó mới xác định kích thước, số cánh, hướng mở, cấp độ chịu lửa, phụ kiện và kiểu hoàn thiện

Đặc biệt, nếu phòng máy có thiết bị lớn hoặc thường xuyên bảo trì, việc tính toán kích thước cửa ngay từ đầu sẽ giúp tránh nhiều bất tiện trong quá trình vận hành

Với mỗi công trình, cửa thép chống cháy phòng máy cần được lựa chọn đồng bộ với kết cấu ngăn cháy và giải pháp PCCC tổng thể. Khi làm đúng từ khâu thiết kế, cửa vừa đáp ứng yêu cầu an toàn vừa đảm bảo sự thuận tiện trong quá trình sử dụng lâu dài! https://saigondoor.com.vn/cua-thep-chong-chay-phong-may-han-che-chay-lan/

LIÊN HỆ TƯ VẤN THI CÔNG CỬA TẠI SAIGONDOOR: 0818.400.400

• Địa chỉ: 511 Lê Văn Lương, Phường Tân Phong, Quận 7, Tp.HCM
• Email: [email protected]
• Website: https://saigondoor.co – https://saigondoor.net
• Fanpage: https://www.facebook.com/SaigonDoor/
• Youtube: https://www.youtube.com/c/SAIGONDOOR
• Maps: Sài Gòn Door